लिव्हरमधील गाठीबद्दल बहुतेक लोकांना वाटते की त्या सर्व कॅन्सरच्या असतात. परंतु तज्ज्ञ डॉक्टरांनी स्पष्टपणे सांगितले की, यामधील बहुतेक गाठी सौम्य असतात आणि कॅन्सर नसतात. डॉक्टरांना हे माहित असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे कारण उपचाराची पद्धत यावर अवलंबून असते.
सर्वसाधारणपणे लिव्हरमध्ये तयार होणाऱ्या बेनाइन (सौम्य) गाठींमध्ये हेमॅन्जिओमा, फोकल नोड्युलर हायपरप्लेसिया (FNH) आणि हेपॅटिक सिस्ट्स यांचा समावेश होतो. या गाठींना नियमितपणे वाढणे थांबण्याची गरज नाही आणि ते त्रासदायक नाहीत तोपर्यंत उपचाराची आवश्यकता भासत नाही. पण जर गाठी वाढत असतील किंवा त्रासदायक लक्षणे दिसत असतील तर डॉक्टरांनी इमेजिंग आणि रक्तचाचणी करून पाहतात.
कॅन्सरसाठीची गाठी म्हणजे हेपॅटोसेल्युलर कार्सिनोमा (HCC) आणि इतर काही कॅन्सर ज्यांचे मूळ ठिकाण शरीराच्या इतर भागातून लिव्हरमध्ये पसरणे असू शकते, त्यांना सेकंडरी कॅन्सर म्हणतात. या प्रकारच्या गाठींना अगोदरचे निदान न झाल्यास शरीरात लक्षणे प्रकट होण्यास वेळ लागतो.
सौम्य गाठी सहसा सुरुवातीच्या अवस्थेत लक्षणे दाखवत नाहीत; परंतु कॅन्सरसाठीची गाठींमध्ये वजन कमी होणे, भूक कमी होणे, सतत थकवा, पोटात दुखणे, सूज येणे, मळमळ, उलट्या आणि त्वचेचा पिवळेपणा यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. ही लक्षणे इतर आजारांमध्येही देखील आढळू शकतात, त्यामुळे लक्षात आलेल्यावर त्वरित डॉक्टरांना दाखवणे गरजेचे असते.
लिव्हर ट्यूमर लक्षणांची माहिती लवकर मिळवण्यासाठी नियमितपणे डॉक्टरांशी तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे. विशेषतः आजच्या आयुष्यातील ताणतणाव आणि अयोग्य आहारामुळे लिव्हरच्या आजारांची शक्यता वाढलेली आहे. त्यामुळे स्क्रीनिंग आणि आरोग्य‑जागरूकता कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होणे अतिशय महत्त्वाचे आहे.
डॉ. आदित्य पुनमिया यांनी सांगितले, “चांगल्या पद्धतीने लिव्हरची तपासणी केल्यास कॅन्सरसाठीच्या गाठी लवकर ओळखता येतात आणि उपचाराची संधी वाढते.” त्यामुळे लिव्हरमध्ये गाठी आढळल्यास त्वरित तपासणी करणे प्रत्येकासाठी आवश्यक आहे.
