अमेरिकेतील ६ लाखांपेक्षा जास्त व्हेनेझुएला नागरिकांवर हद्दपारीचे संकट घडू शकते. ट्रम्प प्रशासनाने व्हेनेझुएलासाठी असलेला ‘टेम्पररी प्रोटेक्टेड स्टेटस’ (टीपीएस) कार्यक्रम रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या ठरावाचा सीधा परिणाम अमेरिकेत राहणाऱ्या लाखो व्हेनेझुएलिअन नागरिकांवर होणार आहे, ज्यांची परिस्थिती आता अत्यंत गंभीर बनणार आहे.
या संपूर्ण घटनाक्रमाची सुरुवात व्हेनेझुएलातील राजकीय स्थितीशी जोडली जात आहे. अमेरिकेचा आरोप आहे की, निकोलस मादुरोंच्या सरकारमुळे देशात गुन्हेगारी आणि मादकद्रव्यांची तस्करी वाढली आहे. याच पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने व्हेनेझुएलावर हवाई हल्ले केल्याचे आणि मादुरोंना अटक केल्याचेही समाचार सामाजिक आणि माध्यमांमध्ये पसरले आहेत. अमेरिकेच्या या कृतीमुळे व्हेनेझुएलातील परिस्थिती आणखी तिकडली झाली आहे आणि त्याचा खप्पर आता अमेरिकेतील त्या नागरिकांवर येत आहे जे तिथून सुरक्षित ठिकाणा शोधत आले होते.
हे सुद्धा वाचा:
केंद्रीय गृहसुरक्षा विभागाने (DHS) स्पष्ट केले आहे की, व्हेनेझुएलासाठी असलेला टीपीएस संरक्षण आता बंद केला जाईल. याचा अर्थ असा की, ज्यांची व्हेनेझुएलातील परिस्थितीला आधार मानून अमेरिकेत राहण्याची परवानगी होती, त्यांना आता देश सोडावा लागेल किंवा त्यांचा कायदेशीर दर्जा बदलावा लागेल. निर्णयाच्या पार्श्वभूमीवर अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, यामुळे अमेरिकेचे इमिग्रेशन कायदे पाळणे शक्य होईल. मादुरोंच्या सत्तेवरून गेल्यामुळे व्हेनेझुएला आता अधिक स्वतंत्र झाले आहे, असा दावाही त्यांनी केला.
हा बदल सामान्य नागरिकांसाठी मोठी त्रासदायक ठरणार आहे. टीपीएस हा असा कार्यक्रम होता ज्यामुळे संघर्ष किंवा नैसर्गिक आपत्ती पार पारलेल्या देशांचे नागरिक अमेरिकेत हद्दपारीच्या भीतीशिवाय राहू शकत होते. पण आता त्यांना ‘निर्वासित’ (Refugee) किंवा इतर कायदेशीर मार्ग शोधावे लागणार आहेत. अनेक व्हेनेझुएला नागरिक आता त्यांचे भविष्य काय होईल याची चिंता व्यक्त करत आहेत. काही वकिलांच्या मते, निर्वासित दर्जा मिळणे ही एक मोठी प्रक्रिया आहे आणि त्यात अनेक अडचणी आहेत.
या धोरणामुळे फक्त नागरिकांचीच नाही, तर अमेरिकेच्या आर्थिक धोरणावरही प्रश्न उभे राहत आहेत. डोनाल्ड ट्रम्प स्पष्टपणे म्हटले आहेत की, त्यांची इच्छा व्हेनेझुएलातील अफाट तेल साठ्यांवर पुन्हा नियंत्रण मिळवण्याची आहे. जगातील सर्वांत मोठा तेल साठा असलेल्या या देशातील तेल उत्पादन सध्या खूप खालावलेले आहे. अमेरिकन कंपन्यांना तिथे पुन्हा गुंतवणुक करून तेल काढण्याची त्यांची इच्छा आहे. ट्रम्पचा असा दावा आहे की, व्हेनेझुएलातील तेल हे अमेरिकेच्या मालमत्तेवरून चोरीने काढले जात आहे.
या सर्व राजकीय आणि आर्थिक लढतीत सामान्य व्हेनेझुएला नागरिक हा भारी संकटात सापडला आहे. मियामी येथील महापौर यांनी टीपीएस रद्द करण्याच्या निर्णयाची टीका केली आहे आणि असुरक्षित कुटुंबांचे रक्षण करण्याची मागणी केली आहे. एकीकडे अमेरिकेतील काही व्हेनेझुएला नागरिक मादुरोंच्या सत्तेच्या अस्ताने आनंदित आहेत, तर दुसरीकडे अनेकांना आपल्या भविष्याबद्दल भीती वाटत आहे. आता पाहावे लागेल की, अमेरिकेच्या या नव्या आदेशामुळे लाखो व्हेनेझुएला नागरिकांचे भविष्य कसे बनते आणि या संकटातून त्यांना काय मदत होते.
