**जनगणनेच्या नव्या नियमामुळे लिव्ह-इन जोडप्यांना नवरा-बायको मान्यता**
महाराष्ट्रातील सामाजिक संरचनेच्या बदलामुळे, जनगणनेच्या नव्या नियमांमुळे लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील जोडप्यांना नवरा-बायको म्हणून गणना करण्याची शक्यता आहे. हा एक महत्त्वाचा बदल जनगणने २०२७ साठी तयार करताना केला गेला आहे, ज्यामुळे आधुनिक नातेसंबंधांच्या व्याख्येमध्ये काही बदल घडून येणार आहेत.
सरकारचे स्थापन करण्यात आलेले हे नियम नवीन नियमन आहे. जर कोणत्याही जोडप्याला स्वतःला स्थिर नातेसंबंधात मानत असेल, तर त्यांची गणना विवाहित म्हणून केली जाईल. ही गणना केवळ कायदेशीर पुराव्यांची किंवा दस्तऐवजांची आवश्यकता नसून, त्यांच्या “ज्ञान आणि विश्वासानुसार” नोंदवली जाईल. ही प्रक्रिया डिजिटल असून, जनगणनेच्या घर सूचीच्या टप्प्यामध्ये घरात राहणाऱ्या विवाहित जोडप्यांच्या संख्येबाबतचा एक प्रश्न देखील यात समाविष्ट आहे.
हा बदल सामाजिक आणि कायदेशीर दृष्ट्या वादग्रस्त करणारा आहे. काही लोकांना विवाहाशिवायच्या संबंधांना विवाहाच्या समान मानणे योग्य नाही, कारण ते पारंपरिक मूल्यांचा अंतर्भाव करतात. त्याचबरोबर, लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहणाऱ्या जवळपास २००० पेक्षा जास्त जणांना सामाजिक किंवा कायदेशीर मान्यता नव्हती, त्यांच्यासाठी हे पाऊल दिलासा देणारं असल्याचं मानलं जात आहे. त्यामुळे, पारंपरिक नातेसंबंधांना धक्का लागेल का, यावरून चर्चांनी जोर धरला आहे.
सरकारची ही भूमिका सरकार लोकांच्या वैयक्तिक निवडी आणि जीवनशैलीचा अधिक आदर करत आहे, अशी सरकारची भूमिका असल्याचं यातून दिसून येते. परंतु ‘स्थिर संबंध’ या व्याख्येबद्दल आणि त्याचा गैरवापर कसा रोखला जाईल याबद्दल प्रश्न निर्माण होत आहेत. हा निर्णय चर्चेचा एक प्रमुख विषय बनला आहे.
जनगणने २०२७ साठी तयार करण्यात आलेल्या स्वयं-गणना पोर्टलवर हे स्पष्ट करण्यात आले आहे की, जर एखादे जोडपे स्वतःला स्थिर नातेसंबंधात मानत असेल, तर त्यांची गणना विवाहित म्हणून केली जाईल. महत्त्वाचे म्हणजे यासाठी कोणत्याही कायदेशीर कागदपत्रांची किंवा पुराव्याची आवश्यकता भासणार नाही. दिलेली कोणतीही माहिती व्यक्तीच्या “ज्ञान आणि विश्वासानुसार” नोंदवली जाईल. संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल असेल आणि व्यक्ती स्वतःच पोर्टलवर त्यांच्या कुटुंबाची माहिती भरू शकतील. या नवीन प्रणालीमध्ये ४५ दिवसांच्या घरनोंदणीच्या टप्प्याचा समावेश आहे. पहिले १५ दिवस स्व-गणनेसाठी, तर उर्वरित ३० दिवस गणकांच्या पडताळणीसाठी असतील. ही सुविधा १५ भारतीय भाषांमध्ये उपलब्ध असेन. घराच्या स्थानाचे जिओ-टॅगिंग करणे देखील अनिवार्य असणार आहे. सकाळचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी ‘सकाळ प्राईम डील्स’च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
जनगणने २०२७ मध्ये लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील जोडप्यांना विवाहित म्हणून गणना करण्याची शक्यता आहे. हा एक महत्त्वाचा बदल आहे ज्यामुळे सामाजिक आणि कायदेशीर दृष्ट्या वादग्रस्तता निर्माण होणार आहे.
