केंद्र सरकारने आज लखपती दीदी योजना जाहीर केली, ज्यात महिलांना बिनव्याज 5 लाखांपर्यंतचे कर्ज दिले जाईल. या योजनेचा मुख्य उद्देश महिलांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यास मदत करणे आणि आर्थिक स्वावलंबी बनवणे हा आहे.
लखपती दीदी योजनेच्या अंतर्गत 18 ते 50 वयोगटातील राहणाऱ्या महिलांना, ज्या बचत गट किंवा मायक्रो फाइनान्स संस्था शी जुळलेल्या आहेत, त्यांना कर्जाची सुविधा दिली जाईल. कर्जाची रक्कम 1 लाखापासून 5 लाखांपर्यंत सुरू होते आणि व्यवसाय योजनानुसार ठरवली जाईल.
हे बिनव्याज कर्ज महिला उद्योजकांना त्यांच्या कौशल्यातून उत्पन्न वाढवण्यास प्रोत्साहन देते. सरकारने या योजनेला खास करून ग्रामीण व शहरी महिलांना जोडण्यासाठी प्रयत्न केले आहेत, ज्यांनी आपल्या उपक्रमांतून स्थानिक रोजगाराच्या संधी निर्माण करता येतील.
लखपती दीदी योजनेची पात्रता पूर्ण करणार्या महिलांना हे कर्ज सहजपणे मिळवता येईल. प्रथम, त्यांनी आपला व्यवसाय योजना तयार करून द्यावी लागेल. त्यानंतर आधार कार्ड, ओळखपत्र, उत्पन्नाचा पुरावा आणि बचत गटाची पुष्टी या कागदपत्रांची गरज भासेल.
अर्ज प्रक्रिया ऑनलाइन सुलभ करण्यात आली आहे. महिलांना सरकारच्या महिला उद्यमिता पोर्टल वर जाऊन आपला फॉर्म भरावा लागेल. फॉर्म भरण्यानंतर आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करावी आणि अंतिम तपासणीसाठी सादर करावी.
सादरीकरणानंतर उपप्रधामंत्री कार्यालयात एक तज्ञ टीम अर्जाची समीक्षा करेल. सर्व अटी पूर्ण झाल्यास कर्ज रक्कम थेट संबंधित बँक खात्यावर जमा करण्यात येईल. तसेच या योजनेंतर्गत काही महिलांना व्यवसाय शिबिर आणि तंत्रज्ञान प्रशिक्षणदेखील मिळेल.
पारदर्शकता आणि सुलभतेसाठी, योजनेंतर्गत कर्जाच्या किमान रकमेची मापदंडे निश्चित करण्यात आली आहेत—1 लाख ते 5 लाख रु. महिलांना या सीमा मध्ये व्यवसाय सुरू करण्यास प्रोत्साहित केले जाईल. कर्ज रक्कम व्यवसायाच्या गरजेनुसार वाटप केली जाईल.
कृषि व्यवसायांमध्ये आणि हस्तकला व्यवसायांमध्ये जास्त पायाभूत सुविधांची गरज असलेल्या महिलांना या कर्जाचा लाभ घेणे सोपे जाईल. तसेच या योजनेत स्कील विकासासाठी विशेष कार्यक्रमही समाविष्ट आहेत ज्यामुळे महिलांना बाजारपेठेतील तंत्रज्ञान व नवीन उत्पादनांची माहिती मिळेल.
सध्या या योजनेत 10 लाखाहून अधिक महिलांनी अर्ज केला आहे आणि सरकारने सांगितले आहे की आगामी महिन्यांत या लाभार्थ्यांना त्यांच्या कर्जाचा लाभ मिळेल. या योजनेची पुढील पायऱ्या लवकरात लवकर लागू करण्याची योजना सरकारने आखली आहे.
लखपती दीदी योजना या नावे केंद्र सरकारने महिलांना आर्थिक शक्ती देण्याचा प्रयत्न केला आहे. या योजनेद्वारे महिलांना त्यांच्या स्वप्नांना वास्तवात बदलण्यास मदत होईल आणि देशातील महिलांचा उद्यम क्षेत्रात मोठा वाटा वाढवता येईल.