मुंबईच्या गर्दीने भरलेल्या रस्त्यांवर आणि वाहतूक तणावावर मात करण्याच्या उद्देशाने महाराष्ट्र सरकारने चौथी मुंबई योजना जाहीर केली आहे. या प्रकल्पांतर्गत वाढवण बंदराला जोडून ५१२ चौरस किमी क्षेत्रात नवीन स्मार्ट सिटीची निर्मिती करण्यात येईल.
वाढवण बंदर, जे पूर्वीच्या डहाणू तालुक्यात स्थित आहे, आता आशियातील सर्वात मोठ्या बंदरांपैकी एक होणार आहे. याची सागरात खोलाई २० मीटरपेक्षा अधिक असून २९८ मिलियन टन क्षमतेचे हे बंदर जगभरात तेरावे स्थान राखते. या बंदरातून कोळसा, सिमेंट, केमिकल आणि तेलाची वाहतूक मोठ्या प्रमाणात होईल.
चौथी मुंबई योजना अंतर्गत १०७ गावांचा विकास समाविष्ट आहे. वसई, पालघर, डहाणू आणि आसपासची ११ गावं या प्रकल्पाच्या परिघात येतील. नवीन शहरात पाच पंचतारांकित हॉटेल्स, मनोरंजन क्षेत्र, कन्व्हेंशन सेंटर आणि हेलिपॅड इत्यादी सुविधा असतील.
या स्मार्ट सिटीमध्ये आंतरराष्ट्रीय ग्रीनफिल्ड विमानतळ, बुलेट ट्रेन आणि जलद महामार्ग यांचे एकत्रीकरण करण्यात येणार आहे. बुलेट ट्रेनने मुंबई आणि पालघर यांच्यात ३० मिनिटांमध्ये जोडले जाईल, ज्याने प्रवाशांसाठी सुगम प्रवास शक्य होईल.
रस्ते विकास महामंडळ या प्रकल्पावर तांत्रिक आणि जमीन वापर नकाशे तयार करत आहे. ३३.८८ चौरस किमी क्षेत्रात विकास आराखडा तयार करण्यात आले असून नागरिकांच्या सूचनांना महत्त्व दिले जाईल. या पायाभूत सुविधांसाठी ७६,२२० कोटी रुपये गुंतवणूक करण्यात येईल.
सरकारचा उद्देश या चौथ्या मुंबईद्वारे मुंबई महानगराची अर्थव्यवस्था ट्रिलियन डॉलरच्या स्तरावर नेणे हा आहे. या नवीन शहराची निर्मिती करून मुख्य मुंबई, नवी मुंबई आणि ठाण्यावरील भार कमी करणे हे मुख्य लक्ष आहे. तसेच, जास्त नौकानयनक्षम कंटेनर टर्मिनल आणि लॉजिस्टिक पार्कमुळे भारतातील व्यापाराला नवा आयाम प्राप्त होईल.
सध्या या प्रकल्पाशी ५६ कंपन्यांनी करार केला आहे, ज्यातून बाह्य गुंतवणूक आणली जाईल. शेवटी, चौथी मुंबई योजना शहराच्या वाहतुकीसाठी क्रांतिकारी बदल घेऊन येईल आणि महाराष्ट्रातील सर्वात विकसित जिल्हा म्हणून पालघरला ओळख मिळवून देईल.
