PMSBY Scheme: आजच्या काळात अनेक जण भविष्यातील आर्थिक सुरक्षिततेसाठी विविध विमा योजनांचा विचार करतात. अशाच योजनांपैकी एक म्हणजे प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना (PMSBY). ही केंद्र सरकारची अपघाती विमा योजना असून, अपघाती मृत्यू किंवा ठराविक प्रकारच्या कायमस्वरूपी अपंगत्वाच्या परिस्थितीत आर्थिक संरक्षण दिलं जातं.
विशेष म्हणजे या योजनेसाठी वार्षिक प्रीमियम फक्त ₹20 आहे. पात्र व्यक्तीच्या बँक किंवा पोस्ट ऑफिस खात्यातून संमतीनुसार हा प्रीमियम ऑटो-डेबिटद्वारे कापला जातो. योजनेचं विमा कव्हर 1 जून ते 31 मे या कालावधीसाठी असतं.
PMSBY योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराचं वय 18 ते 70 वर्षे असणं आवश्यक आहे. सहभागी बँक किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये पात्र खातं असणं आणि योजनेत सहभागी होण्यासाठी संमती देणं आवश्यक आहे. संयुक्त खात्यातील प्रत्येक पात्र खातेदार स्वतंत्रपणे या योजनेत सहभागी होऊ शकतो आणि प्रत्येकासाठी ₹20 वार्षिक प्रीमियम आकारला जातो.
या योजनेत सहभागी होण्यासाठी कोणत्याही एजंटमार्फत विमा घेण्याची आवश्यकता नाही. सहभागी बँक किंवा पोस्ट ऑफिसच्या माध्यमातून योजनेत नोंदणी करता येते आणि प्रीमियम खात्यातून ऑटो-डेबिट केला जातो.
अपघाती मृत्यू झाल्यास योजनेअंतर्गत ₹2 लाखांचा लाभ मिळतो. अपघातामुळे दोन्ही डोळ्यांची दृष्टी जाणे किंवा दोन्ही हात-पायांचा वापर कायमचा गमावणे यांसारख्या एकूण आणि भरून न येणाऱ्या अपंगत्वाच्या परिस्थितीतही ₹2 लाखांचा लाभ मिळू शकतो.
तर एका डोळ्याची दृष्टी जाणे किंवा एका हाताचा अथवा पायाचा वापर कायमचा गमावल्यास ₹1 लाखांचा लाभ मिळतो.
PMSBY ही केवळ अपघाती मृत्यू आणि ठराविक अपंगत्वासाठीची योजना आहे. रुग्णालयात दाखल झाल्यानंतरच्या उपचारांचा किंवा हॉस्पिटलायझेशनचा स्वतंत्र खर्च या योजनेत मिळत नाही.
नैसर्गिक आपत्तीमुळे अपघाती मृत्यू किंवा अपंगत्व झाल्यास, योजनेच्या नियमांनुसार लाभ मिळू शकतो. मात्र आत्महत्येमुळे झालेला मृत्यू कव्हर केला जात नाही. हत्येमुळे झालेला मृत्यू मात्र योजनेच्या नियमांनुसार कव्हर होऊ शकतो.
क्लेमच्या वेळी घटनेच्या प्रकारानुसार आवश्यक कागदपत्रं सादर करावी लागू शकतात. उदाहरणार्थ, रस्ता किंवा रेल्वे अपघात, बुडण्याची घटना किंवा गुन्ह्याशी संबंधित मृत्यू अशा प्रकरणांमध्ये पोलिसांना माहिती देऊन संबंधित कागदपत्रं आवश्यक ठरू शकतात. साप चावणे किंवा झाडावरून पडणे यांसारख्या घटनांमध्ये हॉस्पिटलच्या नोंदींद्वारे घटनेचं कारण सिद्ध करावं लागू शकतं.
एक व्यक्ती एकापेक्षा जास्त बँक किंवा पोस्ट ऑफिस खात्यांमधून PMSBYमध्ये सहभागी झाली आणि चुकून एकापेक्षा जास्त ठिकाणी प्रीमियम कापला गेला, तरी विमा लाभ केवळ एका खात्यापुरताच मर्यादित राहतो.
म्हणूनच PMSBYमध्ये सहभागी होण्यापूर्वी योजनेच्या अटी, कव्हर आणि क्लेमच्या नियमांची माहिती घेणं महत्त्वाचं आहे. ₹20 वार्षिक प्रीमियममध्ये अपघाती विमा कवच मिळत असलं तरी हे संपूर्ण आरोग्य किंवा जीवन विम्याचा पर्याय नाही.
अधिक बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
