Lek Ladki Yojana: मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांच्या भविष्यासाठी आर्थिक मदत मिळावी यासाठी महाराष्ट्र सरकारकडून ‘लेक लाडकी योजना’ राबवली जात आहे. या योजनेत पात्र मुलींना जन्मापासून 18 वर्षांपर्यंत वेगवेगळ्या टप्प्यांवर एकूण 1 लाख 1 हजार रुपयांचा लाभ दिला जातो.
मुंबई शहरातील 671 आणि मुंबई उपनगरातील 2,892 अशा एकूण 3,563 लाभार्थी मुलींना या योजनेचा लाभ मिळणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. ही योजना मुलींचा जन्मदर वाढवणे, त्यांचे शिक्षण सुरू राहणे, बालविवाहाला आळा घालणे आणि कुपोषण कमी करणे या उद्देशाने राबवली जात आहे.
‘माझी कन्या भाग्यश्री’ या योजनेनंतर 1 एप्रिल 2023 पासून ‘लेक लाडकी योजना’ सुरू करण्यात आली. 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या मुलींना या योजनेचा लाभ मिळू शकतो. मात्र, त्यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी आहेत.
पिवळे किंवा केशरी शिधापत्रिका असलेल्या कुटुंबातील मुलींना या योजनेचा लाभ मिळतो. तसेच संबंधित कुटुंब महाराष्ट्राचे रहिवासी असणे आवश्यक असून, कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न 1 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.
या योजनेत मुलीला पाच टप्प्यांत आर्थिक मदत दिली जाते. जन्मानंतर 5 हजार रुपये, पहिलीत प्रवेश घेतल्यानंतर 6 हजार रुपये, सहावीत प्रवेश घेतल्यावर 7 हजार रुपये आणि अकरावीत प्रवेश घेतल्यानंतर 8 हजार रुपये दिले जातात. मुलीने 18 वर्षे पूर्ण केल्यानंतर 75 हजार रुपयांचा अंतिम लाभ मिळतो. अशा प्रकारे एकूण ₹1.01 लाखांची आर्थिक मदत दिली जाते.
1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या एक किंवा दोन मुलींना या योजनेचा लाभ मिळू शकतो. कुटुंबात एक मुलगा आणि एक मुलगी असल्यास मुलगीही पात्र राहू शकते. मात्र, योजनेतील इतर सर्व अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
अंतिम 75 हजार रुपयांचा लाभ मिळवण्यासाठी मुलीने 18 वर्षे पूर्ण केलेली असावी आणि ती अविवाहित असणे आवश्यक आहे. काही टप्प्यांवर अर्ज करताना कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्राची अटही लागू आहे.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी पालकांनी मुलीच्या जन्माची नोंदणी करून अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधावा. आवश्यक कागदपत्रे जमा केल्यानंतर अंगणवाडी सेविका, पर्यवेक्षिका किंवा मुख्य सेविकेकडून कागदपत्रांची आणि पात्रतेची पडताळणी केली जाते. त्यानंतर लाभार्थीची माहिती ऑनलाइन प्रणालीत नोंदवली जाते.
अर्जासाठी मुलीचा जन्मदाखला, पालक आणि मुलीचे आधार कार्ड, पिवळे किंवा केशरी शिधापत्रिका, कुटुंबप्रमुखाचा उत्पन्नाचा दाखला आणि बँक पासबुकची प्रत आवश्यक आहे. शिक्षणाच्या टप्प्यावर संबंधित शाळेचा बोनाफाईड दाखलाही द्यावा लागू शकतो.
काही प्रकरणांमध्ये कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्र, 18 वर्षांनंतरच्या अंतिम लाभासाठी मुलगी अविवाहित असल्याचं स्वयंघोषणापत्र आणि शासनाने मागितलेली इतर कागदपत्रेही आवश्यक असू शकतात.
पात्र मुलींना योजनेचा लाभ मिळावा यासाठी अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीस पालकांना अर्ज आणि कागदपत्रांबाबत मार्गदर्शन करत आहेत. त्यामुळे पात्र कुटुंबांनी आपल्या क्षेत्रातील अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क करून योजनेची प्रक्रिया पूर्ण करणे महत्त्वाचे आहे.
अधिक बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
